Το Υπουργείο Παιδείας, με καταληκτική ημερομηνία 29/6/2026, ζητά από τους εκπαιδευτικούς να επιλέξουν ένα εγχειρίδιο από το λεγόμενο πολλαπλό βιβλίο. Τα σχολεία συνεδριάζουν αυτή την περίοδο, ώστε οι καθηγητές να συζητήσουν και να ορίσουν ένα σχολικό βιβλίο για κάθε μάθημα.
Αν αφήσουμε στην άκρη τον αναβρασμό, αλλά και τις πιθανές δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν στις συνεδριάσεις, αξίζει να δούμε συνοπτικά ορισμένα στοιχεία για το βιβλίο Άλγεβρας Α΄ Λυκείου.
Οι επιλογές είναι ανάμεσα σε τέσσερα σχολικά βιβλία:
-
Εκδόσεις Μεθοδικό
Βακαλόπουλος Κωνσταντίνος, Βροντάκης, Κεΐσογλου Στέφανος, Φερεντίνος Σπυρίδων -
Ελληνική γραφή
Θανάσης Λαμπρόπουλος, Δημήτρης Μανιάς, Δήμητρα Λαμπροπούλου, Νίκος Λαμπρόπουλος -
Εκδόσεις Πουκαμισάς
Γαβρίλης Κώστας, Μπαραλός Γιώργος, Τάσος Νίκος, Νεστορίδης Βασίλης, Πούλου Μαρία, Φιλιππάκης Μιχάλης, Μάλλιαρης Χρήστος, Μοτσάκος Βασίλης -
Συγγραφική ομάδα
Κωνσταντίνος Ρεκούμης, Λάμπρος Κατσάπας, Νικόλαος Κουμάντος, Ελένη Ρεκούμη
Το ενδιαφέρον ζήτημα, ιδιαίτερα για τα φροντιστήρια, είναι ότι οι μαθητές της ίδιας τάξης ενδέχεται να διδάσκονται στο σχολείο τους την ίδια ύλη με διαφορετική σειρά. Αυτό δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες στον φροντιστηριακό προγραμματισμό, αφού μαθητές από διαφορετικά σχολεία μπορεί να βρίσκονται την ίδια χρονική περίοδο σε εντελώς διαφορετική ενότητα.
Μια απαραίτητη διευκρίνιση
Το lisari.blogspot.com δεν θα πάρει θέση υπέρ κάποιου συγκεκριμένου σχολικού εγχειριδίου, παρόλο που δέχθηκα πολλά μηνύματα με το ερώτημα ποιο βιβλίο θεωρώ προτιμότερο.
Με απόλυτη τιμιότητα, μπορώ να πω ότι όλα τα βιβλία που ξεφύλλισα είναι εξαιρετικά και όλα μπορούν να σταθούν άνετα στις σχολικές αίθουσες. Δεν υπάρχει λάθος επιλογή. Δεν υπάρχει «κακό» βιβλίο.
Υπάρχει διδακτική άποψη, προσωπικό γούστο, συνήθεια, τρόπος οργάνωσης της ύλης και διαφορετική φιλοσοφία παρουσίασης. Αυτά είναι θεμιτά και αναμενόμενα σε ένα περιβάλλον πολλαπλού βιβλίου.
Επομένως, ο παρακάτω πίνακας δεν έχει σκοπό να αξιολογήσει ποιο βιβλίο είναι «καλύτερο», αλλά να αναδείξει μια πρακτική διαφορά που ενδιαφέρει κυρίως τον προγραμματισμό: τη σειρά με την οποία παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες.
Σειρά βασικών ενοτήτων ανά βιβλίο
| Βιβλίο | Σειρά βασικών ενοτήτων |
|---|---|
| 1ο: Μεθοδικό | Πραγματικοί αριθμοί → Συναρτήσεις & Τριγωνομετρία → Αλγεβρικές παραστάσεις → Αλγεβρικές σχέσεις → Σύνολα |
| 2ο: Ελληνική γραφή | Εισαγωγικό κεφάλαιο → Πραγματικοί αριθμοί → Σύνολα → Εξισώσεις → Ανισώσεις → Συναρτήσεις & Τριγωνομετρία |
| 3ο: Εκδόσεις Πουκαμισάς | Πραγματικοί αριθμοί → Σύνολα → Αλγεβρικές παραστάσεις → Αλγεβρικές σχέσεις → Συναρτήσεις & Τριγωνομετρία |
| 4ο: Συγγραφική ομάδα | Σύνολα → Πραγματικοί αριθμοί → Αλγεβρικές παραστάσεις → Εξισώσεις/Ανισώσεις/Διάταξη → Συναρτήσεις & Τριγωνομετρία |
Πρώτες παρατηρήσεις
Από τη σύγκριση φαίνεται ότι το Μεθοδικό διαφοροποιείται περισσότερο, καθώς τοποθετεί τις Συναρτήσεις και την Τριγωνομετρία αμέσως μετά τους πραγματικούς αριθμούς, πριν από τις αλγεβρικές παραστάσεις και τις εξισώσεις/ανισώσεις.
Αντίθετα, τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισά και της Συγγραφικής ομάδας ακολουθούν μια πιο κλασική αλγεβρική πορεία, όπου προηγούνται οι αριθμοί, τα σύνολα, οι αλγεβρικές παραστάσεις και οι αλγεβρικές σχέσεις, ενώ οι συναρτήσεις τοποθετούνται στο τέλος.
Το βιβλίο της Ελληνικής γραφής διαφοροποιείται επίσης, καθώς ξεκινά με ένα εισαγωγικό κεφάλαιο για μεθόδους απόδειξης, συνεπαγωγή, ισοδυναμία και λογικούς συνδέσμους, πριν περάσει στην κύρια ύλη.
Συμπέρασμα
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η επιλογή βιβλίου δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής, ύφους ή πλήθους ασκήσεων. Επηρεάζει άμεσα τη διδακτική ακολουθία, τον προγραμματισμό της τάξης και, κατ’ επέκταση, τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθεί η υποστήριξη των μαθητών εκτός σχολείου.
Απορία: Όποιο βιβλίο και αν επιλεγεί, είναι υποχρεωτικό ο διδάσκων να ακολουθήσει αυστηρά την πορεία της ύλης του βιβλίου αυτού; Δεν μπορεί να διδάξει τα κεφάλαια με διαφορετική σειιρά;
ΑπάντησηΔιαγραφήΊσως ορίσει το υπουργείο τη σειρά διδασκαλίας της ύλης. Το έχει κάνει και παλαιότερα
ΑπάντησηΔιαγραφήΕντάξει, ας ωραιοποιήσουμε τα πράγματα λέγοντας ότι είναι λογικό το κεφάλαιο των συνόλων ένα βιβλίο να το έχει τελευταίο (5ο) κεφάλαιο. Θα τρελαθούμε? Δεν έχουμε το θάρρος να πούμε ότι το κεφάλαιο των συνόλων πρέπει υποχρεωτικά να είναι το πρώτο στην σειρά και όχι το τελευταίο? τι φοβόμαστε?
ΑπάντησηΔιαγραφήΊσως τα σύνολα ως τελευταίο κεφάλαιο να διευκολύνουν τη διδασκαλία των πιθανοτήτων στα στοχαστικά μαθηματικά. Δύο από τους συγγραφείς του βιβλίου είναι πρώην σχολικοί σύμβουλοι μαθηματικών. Δεν πιστεύω ότι η σειρά των κεφαλαίων στο βιβλίο τους είναι τυχαία.
Διαγραφήδηλαδή πρώτα μαθαίνουμε στα παιδιά να διαβάζουν και μετά τους μαθαίνουμε τα γράμματα της αλφαβήτας? Σε όλο το βιβλίο χρησιμοποιούμε τις φράσεις xεΝ, xεR ,.... Όταν βρίσκουμε π.ο. συναρτήσεων και παίρνουμε την τομή τους π.χ. f(x)=sqrt(x-2)+sqrt(6-x), τότε πως θα εξηγήσουμε την τομή αν δεν έχουμε διδάξει τα σύνολα με τις ιδιότητές τους? Θα ήθελα μια απάντηση. Πως θα διδάξουμε την έννοια της συνάρτησης όταν λέμε "συνάρτηση ονομάζουμε μια διαδικασία από ένα σύνολο Α σε ένα σύνολο Β......." ? Πιστέυετε ότι οι μαθητές θα καταλαβαίνουν?
ΔιαγραφήΣυνάδελφοι δεν έχουμε καταλάβει ακόμη το σημαντικότερο όλων, δηλαδή με το πολλαπλό βιβλίο δεν διδάσκουμε ¨ύλη¨ με την παλαιά έννοια αλλά ΠΜΑ (προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα). Αυτό επισημαίνεται σε όλους τους τόνους στο νέο ΠΣ πάνω στο οποίο έχουν γραφεί τα βιβλία. Αυτό σημαίνει ότι οι διδάσκοντες θα πρέπει να απομακρυνθούν από την αντίληψη ξεκινώ από την πρώτη σελίδα ενός βιβλίου και προχωρώ και διδάσκω ό,τι συναντώ γραμμικά. Αυτή θα είναι, εκτιμώ, και η κεντρική διδακτική στρατηγική η οποία θα αναλυθεί στην επιμόρφωση και τα σεμινάρια των Συμβούλων. Μελετήστε ένα βιβλίο με βάση αυτή την αντίληψη και θα καταλάβετε ότι η συζήτηση για τη σειρά των κεφαλαίων είναι εντελώς δευτερεύον θέμα.
ΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφή