Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Online Καφενείο 2026 ΕΠΑΛ / Δώρο το πρώτο καλαΜάκη!


ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΑΣ!!

Σε αυτό το post θα συζητήσουμε και θα σχολιάσουμε οτιδήποτε αφορά το μάθημα των ΕΠΑ.Λ., που εξετάζεται αύριο, Τρίτη 2 Ιουνίου 2026.

Εδώ θα κάνουμε την εκτόνωσή μας. Θα μιλήσουμε για όσα αναμένουμε, για τις δυσκολίες του μαθήματος και για το μέλλον του.

Προτείνω ο σχολιασμός των εκπαιδευτικών να ξεκινήσει μετά τις 21:00, σήμερα 1/6/2026.

Θέλω να ξεκαθαρίσω το εξής: όλα γίνονται για καλό σκοπό. Δεν θέλουμε ούτε να αγχώσουμε ούτε να μπερδέψουμε, αλλά ούτε και να χαλάσουμε τα σχέδια είτε των μαθητών είτε των καθηγητών, πόσο μάλλον των θεματοδοτών. Όποιος εκτιμά ότι δεν του προσφέρει τίποτα αυτή η συζήτηση, μπορεί να απομακρυνθεί από τους δέκτες του! Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή και γίνεται τα τελευταία χρόνια με απόλυτη επιτυχία και με μεγάλη συμμετοχή συναδέλφων από όλη την Ελλάδα. Δεν θα στερήσω από κανέναν τη διαδικτυακή συζήτηση που γίνεται κάθε χρόνο την παραμονή των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Είναι ο τρόπος που εκτονωνόμαστε· δρα αγχολυτικά και χαλαρωτικά στην ψυχολογία μας.

Οι μαθητές πρέπει να συμβουλεύονται τους καθηγητές τους για το αν πρέπει να είναι μαζί μας, αν πρέπει να συμμετέχουν ή αν πρέπει να απέχουν από αυτή τη διαδικασία.

Σε όλα τα πράγματα το θέμα έγκειται στη χρήση που γίνεται. Οι υπερβολές δεν βοηθούν κανέναν. Κάποιοι αυτές τις ημέρες κρατούν μια σχέση με το lisari —και γενικότερα με το διαδίκτυο— όπως με το τζάκι! Ούτε πολύ κοντά, γιατί θα καούν, αλλά ούτε και μακριά, γιατί θα κρυώσουν! Αλλά αυτά είναι γούστα και δεν θα τα σχολιάσω. Είναι ένα μέσο που δίνει όσες περισσότερες πληροφορίες είναι εφικτό να δοθούν.

Τα σχόλιά σας πλέον αναρτώνται απευθείας, χωρίς να περνούν από έγκριση, για την άμεση επικοινωνία των μελών.

Βοηθούν οι αναλυτικές εξηγήσεις και όχι οι σύντομες ιδέες με τίτλους μόνο, τηλεγραφικές... 


Μερικά σχόλια για να ξεκινήσει η συζήτηση

Επιμέλεια: Μάκης Χατζόπουλος

Εξηγούσα πρόσφατα σε έναν συνάδελφο τη φύση του μαθήματος των ΕΠΑ.Λ. Ως συγγραφέας —και με την ευκαιρία θέλω να σημειώσω ότι το βιβλίο της ομάδας μας είναι από τα πιο ολοκληρωμένα βιβλία που κυκλοφορούν στο εμπόριο και αποτελεί μια πλήρη μελέτη για τον υποψήφιο— έχω να παρατηρήσω πολλά για αυτό το μάθημα.


Μερικά από αυτά είναι τα εξής:

1) Το σχολικό βιβλίο δεν έχει καμία σχέση με τα θέματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων των ΕΠΑ.Λ. Ένας υποψήφιος των ΕΠΑ.Λ., αν περιοριστεί στο σχολικό βιβλίο, είναι καταδικασμένος. Δυστυχώς, το βιβλίο δεν είναι επαρκές και δεν έχει αρκετές ασκήσεις για εξάσκηση.


2) Τα θέματα που έχουμε δει κατά καιρούς στα ΕΠΑ.Λ. ξεπερνούν σε δυσκολία τα θέματα που βλέπαμε στα Μαθηματικά και Στοιχεία Στατιστικής, όταν όλοι οι μαθητές το έδιναν στα ΓΕ.Λ.! Προφανώς, το σχολικό βιβλίο των ΕΠΑ.Λ. δεν αγγίζει καν, ως προς τη μορφή, τα θέματα αυτά.


3) Όσα λάθη, όποιας μορφής και αν τεθούν στα ΕΠΑ.Λ., δεν θα γίνουν πρώτο θέμα στις ειδήσεις. Έχουμε δει τρανταχτά λάθη και δεν «άνοιξε μύτη». Ούτε γάτα ούτε ζημιά! Τα φώτα είναι στραμμένα στο Γενικό Λύκειο, όπου διαγωνίζονται πάνω από 80.000 υποψήφιοι. Τα ΕΠΑ.Λ. βρίσκονται στη σκιά τους... Δείτε μέχρι και εδώ, στο lisari, πόσα διαγωνίσματα αναρτώνται στα ΓΕ.Λ. και πόσα στα ΕΠΑ.Λ.


4) Πρώτη φορά έχω δει μάθημα του οποίου το όνομα δεν έχει καμία σχέση με το αντικείμενό του! Πώς ονομάζεται το μάθημα των Μαθηματικών στα ΕΠΑ.Λ.; Άλγεβρα!

Μα τι σχέση έχει η ύλη του πανελλαδικώς εξεταζόμενου μαθήματος των ΕΠΑ.Λ. με την Άλγεβρα; Μόνο Άλγεβρα δεν περιέχει! Ανάλυση και Στατιστική —στοχαστικά μαθηματικά ή εφαρμοσμένα μαθηματικά— ναι. Δηλαδή η κοροϊδία και η προχειρότητα ξεκινούν από τον τίτλο! Άστοχο 100%! Άρα τι να περιμένουμε, όταν ένα μάθημα, από τον τίτλο του και μόνο, είναι λανθασμένο;


5) Οι θεωρίες - αποδείξεις που ζητούνται στις εξετάσεις μόνο αποδείξεις θεωρίας δεν αποτελούν. Έχει ζητηθεί η απόδειξη (ενδεικτικά αναφέρω κάποιες):

α) 0≤fi≤1, και αν διαβάσετε το βιβλίο, λέει μόνο μια πρόταση: επειδή 0≤νi≤ν.

β) Να αποδείξετε ότι (x^2)′=2x, που αυτό είναι παράδειγμα.

γ) Να αποδείξετε ότι «ο μέσος όρος της διαφοράς των παρατηρήσεων t1,t2,…,tν από τη μέση τιμή τους ισούται με το μηδέν».

Αν δείτε στην παρακάτω φωτογραφία, αυτό δίνεται στην εισαγωγή της διακύμανσης.


Με ποια λογική; Ότι αν το πάρεις χωρίς τετράγωνα θα βγει μηδέν, οπότε πάρε τα τετράγωνά τους! Και έτσι πήρες ένα νέο μέτρο διασποράς! Γιατί να μην πάρω τις απόλυτες τιμές τους; Ή γιατί να μην τα υψώσω στην τετάρτη; Πρέπει να έχεις φαντασία για να τα γράψεις αυτά! Και όλοοοο αυτό τελικά αποτελεί απόδειξη!

6) Επίσης, αυτή η αθλιότητα με το τι είναι εντός και τι είναι εκτός ύλης στις τριγωνομετρικές συναρτήσεις. Κάθε φορά διαβάζω το κείμενο και κάθε φορά μπερδεύομαι! Φαντάζομαι κάτι ίδιο παθαίνει και ο θεματοδότης και, για να μη μπει σε γκρίζες ζώνες, δεν ζητάει τίποτα στις ασκήσεις από ημίτονο ή συνημίτονο· απλώς αρκείται στο Α θέμα να ζητήσει την παράγωγό τους. Έτσι κι αλλιώς, οι τριγωνομετρικοί αριθμοί είναι Άλγεβρα! Οπότε δεν πρέπει να έχουν σχέση με το μάθημά μας, που ονομάζεται «Άλγεβρα».


7) Κάτι ανάλογο, αλλά πιο ξεκάθαρο, συμβαίνει με την εκθετική και τη λογαριθμική συνάρτηση. Αυτά είναι εκτός ύλης εξαρχής. Είπαμε, ό,τι θυμίζει Άλγεβρα το θέτουμε εκτός του μαθήματος! Κρατάμε το όνομα, όχι την ύλη!


8) Προφανώς, τα βέλη μας δεν στρέφονται στους συγγραφείς του σχολικού βιβλίου. Αυτοί καμία σχέση δεν έχουν με την τωρινή κατάσταση και χρήση του. Το μάθημα γράφτηκε με άλλους διδακτικούς στόχους, για άλλη βαθμίδα, για άλλο σχολείο, για άλλη κατεύθυνση και τελικά ήρθε στα ΕΠΑ.Λ. ως εξεταζόμενο μάθημα.

9) Και το πιο ανησυχητικό! Στο νέο πρόγραμμα σπουδών τα ΕΠΑ.Λ δεν υπολογίζονται. Καμία αλλαγή δεν έχει συζητηθεί για τα σχολικά βιβλία των ΕΠΑ.Λ. Άρα θα έχουμε αυτά τα βιβλία για πολλά χρόνια ακόμα! 

Σχόλια

  1. Μάκη τα λάθη στα ξένα βιβλία τα αναγνωρίζεις και τα σχολιάζεις...για τα δικά σου λάθη όμως δεν λες τίποτα! Τρανταχτό παράδειγμα η αφίσα σου που ορίζει ως "Καλαμάκη" αυτό που όλη η μαθηματική κοινότητα αναγνωρίζει ως "πιτόγυρο με απ, όλα"...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν είπα κανένα λάθος για το σχολικό βιβλίο! Απλά είπα ότι είναι ακατάλληλο για τις Εξετάσεις! Όσο για το πιτόγυρο είναι μια εικόνα που έβαλε το AI! Δεν είπα ότι αυτό θα δίνω δώρο! Μην ξοδευτούμε κιόλας! Αναμένω τις προβλέψεις σου αγαπητέ ανώνυμε 1..

      Διαγραφή
  2. Μάκη εσύ σφάζεις με το "καλαΜάκι"... όχι το τυλιχτό! το άλλο για τα παγωμένα...
    Τις προβλέψεις μου, θα τις καταθέσω το βράδυ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αναμένω φίλε μου! Ξέρω ότι έχεις αδυναμία με τα ΕΠΑΛ. Όταν έκανα την ανάρτηση ήξερα ότι θα ικανοποιηθεί το Θεώρημα Bolzano, ένας τουλάχιστον χρήστης θα σχολίαζε αυτή την ανάρτηση!

      Διαγραφή
  3. Καλημέρα και από εμένα και καλή επιτυχία σε όλους τους εμπλεκόμενους. Η παρατηρήσεις σου για το βιβλίο Μάκη με βρίσκουν απόλυτα σύμφωνο. Χρειάζεται αλλαγή χθές..Και μία παρατήρηση.Καλαμάκι είναι αυτό που ρουφάνε. Το άλλο είναι πιτόγυρο!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανοίξαμε μεγάλη συζήτηση με αφορμή το καλαΜάκη! Αλλά διαβάζεται και ως "καλά" "Μάκη"!! Ό,τι πεις!! Κάπως έτσι!

      Διαγραφή
  4. Εκτιμήσεις θεμάτων δεν κάνω, γιατί όσες φορές έκανα πήγα κουβά. Ελπίζω αύριο να μπούνε θέματα που θα βοηθήσουν τους μαθητές να πάρουν αυτό που αξίζουν, ανάλογα με την προσπάθεια που κατέβαλε ο καθένας!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Πάμε θέμα Α
    Απόδειξη της παραγώγου της f(x)=x
    ή
    Άθροισμα σχετικών συχνοτήτων = 1

    Ορισμός τοπικού ελάχιστου ή γνησίως φθίνουσας


    Σ/Λ
    Ποσοστά στο (x-s,x+s)
    Εύρος: μέτρο θέσης
    Ορισμός γν. μονότονης με ανάποδη φορά
    Τύπος παραγώγου σύνθετης συνάρτησης
    Παραγωγός της 1/x=1/x^2

    Θέμα Β
    Κλάσεις και συμπλήρωση πίνακα,
    Εύρεση μέση τιμής
    Πολύγωνο αθροιστικών Fi και εύρεση διαμέσου
    Εύρεση ποσοστού με τιμές από το μισό μιας κλάσης και κάτω
    Υπολογισμός εμβαδού στο πολύγωνο συχνοτήτων

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Καλησπέρα κι από μένα! Εύχομαι να δούμε ωραία θέματα, χωρίς λάθη και να ταιριάζουν με το επίπεδο των ΕΠΑΛ. Γιατί έχω την εντύπωση ότι στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης των ΕΠΑΛ, ξεκινάμε από τα θέματα των Πανελλαδικών χωρίς να έχει αλλάξει κάτι ούτε στο βιβλίο, ούτε στην ύλη ούτε στον τρόπο που διδάσκονται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Εγώ πιστεύω τα θεματα θα ΠΡΟΒΛΗΜΑτισουν και τις δύο μέρες...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. 1) Θα ήθελα να δω θέματα που να εξετάζουν βαθύτερα (πιο ολόπλευρα) τις γνώσεις που οφείλει να έχει αποκτήσει ένας μαθητής τελειώνοντας την Γ’ Λυκείου του ΕΠΑΛ.
    2) Από τη διδακτική μου εμπειρία, θα ήθελα να σημειώσω, πως τα παιδιά που κάνουν συνειδητή προσπάθεια, αυτήν την ύλη, την χαίρονται (σε αντίθεση με του ΓΕΛ). Ίσως αυτό να πρέπει να μας προβληματίσει…
    3) Θα ήθελα να δω θέματα διαβαθμισμένης δυσκολίας και αν υποθέσουμε πως ΘΕΜΑ Β & Γ θα είναι ξεκάθαρα Στατιστική και Ανάλυση (ή αντίστροφα) στο Δ θα ήθελα κάτι συνδυαστικό των 2 αυτών τομέων (που ΣΙΓΟΥΡΑ δεν είναι Άλγεβρα 🫠 )

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Λίλιαν Τσομπανέλη1 Ιουν 2026, 11:26:00 μ.μ.

    1) Θα ήθελα να δω θέματα που να εξετάζουν βαθύτερα (πιο ολόπλευρα) τις γνώσεις που οφείλει να έχει αποκτήσει ένας μαθητής τελειώνοντας την Γ’ Λυκείου του ΕΠΑΛ.
    2) Από τη διδακτική μου εμπειρία, θα ήθελα να σημειώσω, πως τα παιδιά που κάνουν συνειδητή προσπάθεια, αυτήν την ύλη, την χαίρονται (σε αντίθεση με του ΓΕΛ). Ίσως αυτό να πρέπει να μας προβληματίσει…
    3) Θα ήθελα να δω θέματα διαβαθμισμένης δυσκολίας και αν υποθέσουμε πως ΘΕΜΑ Β & Γ θα είναι ξεκάθαρα Στατιστική και Ανάλυση (ή αντίστροφα) στο Δ θα ήθελα κάτι συνδυαστικό των 2 αυτών τομέων (που ΣΙΓΟΥΡΑ δεν είναι Άλγεβρα 🫠 )

    *ξανασχολίασα επώνυμα, γιατί δεν είμαστε εδώ για να κρυφτούμε χαχα! Καλή επιτυχία σε ΟΛΕΣ και ΟΛΟΥΣ όσους προσπάθησαν !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Εύχομαι καλή δύναμη σε όλους , στα παιδιά και θέματα χωρίς εκπλήξεις - προβλημάτα

    Θέμα Α
    Απόδειξη : ( x^2)'=2x
    Ορισμό : Συνάρτηση ή Διάμεσο
    5 Σωστός - Λάθος

    Θέμα Β
    Μέσω γραφικής παράστασης f
    B1) Πεδίο Ορισμού και Σύνολο Τιμών
    Β2) Τιμές ορίων και τιμών
    Β3) Σημεία όπου f είναι ή όχι συνεχής
    Β4) Σημεία όπου η f δέχεται οριζόντια εφαπτομένη ή θέσεις ακροτάτων

    Θέμα Γ
    Πίνακα ημι-συμπληρωμένος
    Γ1) Να δείξετε ότι .....λ=5
    Γ2) Μέση τιμή - Διάμεσο
    Γ3) Αν είναι ομοιογενές
    Γ4) Νέες τιμές όπου μειώθηκαν ή αυξήθηκαν κατά ένα ποσοστό ή κανονική κατανομή

    Θέμα Δ
    Συνάρτηση f(x)=.... μάλλον ρητή με δύο παραμέτρους α και β. Να δίνεται η εφαπτομένη της f σε ένα σημείο της πχ Μ(2,f(2)) και να ζητείται :
    Δ1) Να αποδείξετε ότι ....α=3 και β=-4.
    Για α=3 και β=-4 μόνο τα ερωτήματα Δ2 και Δ3
    Δ2) Μονοτονία ακρότατα
    Δ3 ) Σημεία τομής της Cf με τους άξονες ή να δείξετε μία ανισότητα

    Δ4) Αν πχ ο παρονομαστής ήταν δευτέρου βαθμού με παράμετρο το α , να βρείτε την μικρότερη ή μεγαλύτερη τιμή του πραγματικού αριθμού α , ώστε η συνάρτηση να έχει πεδίο ορισμού , όλο το R.


    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Εκτιμάμε τους ανθρώπους που σέβονται τους συνομιλητές τους και διδάσκουν ήθος από τα πληκτρολόγιά τους.

Το lisari είναι χώρος που ενώνει φωνές, κάνει τις διαφορετικές δυνάμεις ομόρροπες.

Είναι εδώ για να ενώσει τους μαθηματικούς και να εκφραστούν μέσα από ένα μέσο. Επομένως, οι αντεγκλήσεις και οι προσβολές δεν μας τιμούν και δεν βοηθούν το σκοπό του εγχειρήματος.

Σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή και το ήθος σας!

Μάκης Χατζόπουλος

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Διαγωνίσματα Προσομοίωσης Γ΄ Λυκείου 2026 (ανανεώνεται συνεχώς)

 Δείτε το συγκεντρωτικό υλικό από τις προσομοιώσεις Μαθηματικών Προσανατολισμού έτσι όπως αναρτώνται στο διαδίκτυο και όσα στέλνουν οι αγαπητοί συνάδελφοι για τις Πανελλαδικές εξετάσεις 2026. Τελευταία ενημέρωση: 26/5/2026 1) 2o ΓΕΛ Ρόδου - Ηρακλείδης Χρήστος, Κωστάκης Νικόλαος, Χατζηαντώνης Νεκτάριος: Εκφωνήσεις - Απαντήσεις 2) Σιδηρόκαστρο: Επιμέλεια: Χρ. Καζάκης — Β. Μαυροφρύδης — Αθ. Μπεληγιάννης — Σ. Σκοτίδας  Εκφωνήσεις - Απαντήσεις 3) Διαγώνισμα προσομοίωσης από τα Λύκεια της Δυτικής Μακεδονίας, Πέλλας και Κυκλάδες: Εκφωνήσεις - Απαντήσεις 4) Εν Δυνάμει Φροντιστήρια: Εκφωνήσεις  - Απαντήσεις (Πηγή:  www.en-dynamei.gr  - διαγωνίσματα για όλα τα μαθήματα και από όλες τις χρονιές) 5) Ν. Σουρμπής - Ν. Ζανταρίδης: Διαγώνισμα Μαθηματικά Γ΄ Λυκείου για εξετάσεις 2026: Εκφωνήσεις - Απαντήσεις   (Πηγή:  zanthl.gr )  6) Θεόδωρος Φυλακτός 2026: Εκφωνήσεις - Απαντήσεις 7) 4ο ΓΕΛ Βεροίας - Επιμέλεια θεμάτων: Ιωσηφίδης Λεωνίδας και Χονδρολίδης Δημήτ...

Τα τελικά δώδεκα διαγωνίσματα Προσομοίωσης για το σχολικό έτος 2025-26 από τη lisari team

 Και φέτος [2026] η lisari team μας προσφέρει νέα διαγωνίσματα Προσομοίωσης για το Γυμνάσιο, ΓΕΛ και ΕΠΑ.Λ.  Δηλαδή 12 αντικείμενα! Δώδεκα διαγωνίσματα μαθηματικών αποκλειστικά για τους αναγνώστες του lisari.blogspot.com. Τα διαγωνίσματα Προσομοίωσης είναι ακριβώς όπως μαρτυρά ο τίτλος τους. Προσομοιώνουν τις ενδοσχολικές εξετάσεις στα Μαθηματικά από το Γυμνάσιο έως τη Β΄ Λυκείου. Τα θέματα Προσομοίωσης της Γ΄ ΓΕΛ και Γ΄ ΕΠΑ.Λ είναι προσομοιώσεις των Πανελλαδικών Εξετάσεων.  Τα θέματα ακολουθούν τις οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας και περιέχουν απαντήσεις. Το 2ο και 4ο θέμα για Α΄ και Β΄ Λυκείου είναι από την Τράπεζα Θεμάτων. Συντονισμός ομάδων, εξώφυλλο και μορφοποίηση αρχείων: Μάκης Χατζόπουλος Σημείωση : Τα θέματα διακινούνται αποκλειστικά από τον ιστότοπο lisari.blogspot.com , διότι γίνονται συνεχώς αλλαγές και τα αρχεία πρέπει να βρίσκονται στην νεότερη έκδοσή τους. Όποιοι επιθυμούν να τα κοινοποιήσουν, τότε να αντιγράψετε τον σύνδεσμο και όχι να αποθηκεύετε το αρ...

Διαλυκειακά διαγωνίσματα "Θεόδωρος Φυλακτός" από 2019 - 2026

  Μια ιδιαίτερα αξιόλογη και επιτυχημένη συλλογή διαγωνισμάτων με πρωτοβουλία από τους συντονιστές μαθηματικούς του Βαθμολογικού Κέντρου Δυτικής Θεσσαλονίκης του 2018 είναι τα διαλυκειακά διαγωνίσματα «Θεόδωρος Φυλακτός». Η συγκεκριμένη προσπάθεια πραγματοποιήθηκε το 2019 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με τη συμμετοχή πολλών σχολείων της Βόρειας Ελλάδας. Ύστερα από αναζήτηση στο διαδίκτυο, εντοπίστηκαν όλα τα διαθέσιμα θέματα και συγκεντρώθηκαν σε μία ενιαία ανάρτηση, χρήσιμη τόσο για τους υποψηφίους όσο και για τους εκπαιδευτικούς που προετοιμάζουν μαθητές της Γ΄ Λυκείου. Για απευθείας αποθήκευση του αρχείου πατήστε εδώ [2019 - 2025]  και Θεόδωρος Φυλακτός 2026:  Εκφωνήσεις  -  Απαντήσεις Πηγή: Τα αρχεία αντλήθηκαν από το διαδίκτυο.  Λίγα λόγια από τους συντελεστές  Η ακριβής ονομασία είναι ΔΙΑΛΥΚΕΙΑΚΗ ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ " Θεόδωρος Φυλακτός". Η ονομασία δόθηκε στη μνήμη αποθανόντος συναδέλφου μαθηματικού λυκείου της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Η Ε.Μ.Ε Θεσ...

Παραγώγιση σύνθετων συναρτήσεων

Αρχικές σύνθετων συναρτήσεων